Rejestr terytorialny – co to jest i jakie ma znaczenie?

TERYT to Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju, prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny. Nadaje jednoznaczne identyfikatory województwom, powiatom, gminom, miejscowościom i ulicom, dzięki czemu urzędy oraz systemy informatyczne wiedzą, o jakim dokładnie obszarze mowa.

Czym jest TERYT i dlaczego istnieje?

Sam adres lub nazwa miejscowości nie zawsze wystarcza do prawidłowej identyfikacji miejsca. W Polsce istnieje wiele miejscowości o takich samych nazwach, między innymi „Nowa Wieś”, „Dąbrówka” czy „Lipie”. Powtarzają się także nazwy ulic. Bez dodatkowego oznaczenia system mógłby przypisać dokument do niewłaściwej gminy albo miejscowości.

TERYT rozwiązuje ten problem za pomocą kodów. Nie jest wyłącznie listą adresów, lecz oficjalnym standardem identyfikowania jednostek podziału terytorialnego, miejscowości i ulic. Dane z rejestru są wykorzystywane w administracji, statystyce publicznej, systemach podatkowych i ewidencjach państwowych.

Z czego składa się TERYT?

System obejmuje trzy główne subrejestry. Każdy z nich opisuje inny poziom informacji o położeniu:

TERC – jednostki administracyjne

TERC służy do identyfikacji jednostek podziału administracyjnego, czyli województw, powiatów i gmin. Siedmiocyfrowy kod zawiera informacje o położeniu jednostki w strukturze administracyjnej oraz o jej rodzaju. Ostatnia cyfra może wskazywać na przykład gminę miejską, wiejską albo miejsko-wiejską.

SIMC – miejscowości

SIMC identyfikuje konkretne miejscowości. Kod otrzymują między innymi miasta, wsie, osady i inne miejscowości uwzględnione w rejestrze. Dzięki temu sama nazwa, taka jak „Nowa Wieś”, nie musi być jedynym oznaczeniem lokalizacji.

ULIC – ulice

ULIC zawiera identyfikatory ulic występujących w miejscowościach. Kod ma 5 cyfr i jest rozpatrywany w powiązaniu z miejscowością. Ta sama nazwa ulicy w dwóch różnych miastach nie oznacza więc tego samego obiektu w systemie TERYT.

Gdzie spotkasz kody TERYT?

Kody mogą pojawić się w formularzu urzędowym, systemie księgowym albo dokumentacji przedsiębiorstwa. Najczęściej są wykorzystywane w następujących sytuacjach:

• Deklaracje podatkowe i JPK – kod gminy pomaga prawidłowo wskazać jednostkę administracyjną.
• Rejestracja działalności gospodarczej – dane adresowe przedsiębiorcy są powiązane między innymi z CEIDG lub KRS.
• Sprawozdawczość dla GUS – podmioty przekazują informacje przypisane do właściwych jednostek terytorialnych.
• Ewidencja gruntów i zamówienia publiczne – identyfikatory ułatwiają porządkowanie danych dotyczących lokalizacji.

W dokumentach można spotkać przede wszystkim urzędową wersję danych TERYT. W niektórych zastosowaniach adresowych wykorzystywany jest węższy zapis, który nie obejmuje wszystkich elementów potrzebnych do identyfikacji jednostki administracyjnej. Dlatego przy wypełnianiu formularza należy użyć tego rodzaju kodu, którego wymaga dany system.

TERYT porządkuje informacje o położeniu i pozwala łączyć dane pochodzące z różnych urzędów. Dzięki temu adresy, jednostki administracyjne i statystyki mogą być jednoznacznie rozpoznawane oraz automatycznie przetwarzane.