E-dowód – jakie ma funkcje i jak z nich korzystać?

E-dowód to plastikowy dowód osobisty z wbudowanym chipem, czyli warstwą elektroniczną. Każdy dowód wydany od 4 marca 2019 r. ma taką funkcję, ale korzystanie z niej jest dobrowolne. Dzięki certyfikatom e-dowód może służyć do elektronicznego potwierdzania tożsamości i podpisywania dokumentów. Nie należy mylić go z mDowodem, który jest cyfrowym dokumentem w aplikacji mObywatel.

Czym jest e-dowód?

E-dowód zachowuje wszystkie podstawowe funkcje dowodu osobistego. Potwierdza tożsamość i obywatelstwo, a w określonych przypadkach może być także dokumentem podróży. Jego dodatkowym elementem jest niewidoczny z zewnątrz mikroprocesor, w którym znajduje się warstwa elektroniczna.

Do korzystania z tej warstwy służy między innymi numer CAN, umieszczony na awersie dokumentu. Pozwala on na nawiązanie bezpiecznego połączenia między dowodem a czytnikiem, na przykład telefonem z funkcją NFC. E-dowód jest dokumentem fizycznym, natomiast mDowód działa w aplikacji mObywatel i nie stanowi elektronicznej wersji chipu umieszczonego w karcie.

Jakie funkcje ma warstwa elektroniczna e-dowodu?

Warstwa elektroniczna może zawierać trzy certyfikaty. Ich dostępność i sposób użycia zależą od rodzaju certyfikatu. Certyfikat obecności znajduje się w każdym e-dowodzie, natomiast certyfikat podpisu osobistego jest dodawany na wniosek.

Certyfikat obecności

Certyfikat obecności jest aktywny w każdym e-dowodzie i nie wymaga podawania kodu PIN. Służy do potwierdzenia, że właściciel dokumentu znajduje się w danym miejscu, na przykład w wybranej placówce lub urzędzie. Zakres jego wykorzystania zależy od tego, czy dana instytucja obsługuje tę funkcję.

Certyfikat identyfikacji i uwierzytelniania

Ten certyfikat umożliwia bezpieczne potwierdzanie tożsamości w internecie. Można użyć go do logowania do wybranych usług publicznych i zatwierdzania czynności elektronicznych. Działa podobnie do innych środków identyfikacji elektronicznej, takich jak profil zaufany.

Do aktywacji potrzebny jest 4-cyfrowy PIN. Certyfikat może znajdować się także w dowodzie osoby małoletniej, która ukończyła 13 lat, jeśli spełnia ona wymagane warunki prawne.

Certyfikat podpisu osobistego

Certyfikat podpisu osobistego nie jest dodawany automatycznie. Trzeba zawnioskować o jego zamieszczenie w dowodzie. W przypadku osoby niepełnoletniej wniosek składa rodzic.

Certyfikat służy do elektronicznego podpisywania umów, pism i innych dokumentów. Wymaga 6-cyfrowego PIN-u. Aby taki podpis był użyteczny w konkretnej sprawie, druga strona musi zgodzić się na wykorzystanie podpisu osobistego.

Jak zarządzać e-dowodem w aplikacji mObywatel?

Posiadacze ważnego e-dowodu mogą zarządzać jego warstwą elektroniczną w aplikacji mObywatel. Funkcja pozwala sprawdzić status certyfikatów, zmienić PIN-y oraz odblokować PIN po jego zablokowaniu. Wymagany jest własny e-dowód, aktywny mDowód w aplikacji oraz telefon z internetem i NFC.

Ścieżka może nieznacznie różnić się w zależności od wersji aplikacji, ale podstawowe kroki są następujące:

1. Otwórz aplikację mObywatel i przejdź do usługi mDowód.
2. Wybierz opcję Dane dowodu osobistego.
3. Przejdź do ustawień warstwy elektronicznej dowodu.
4. Przyłóż e-dowód do telefonu z włączonym NFC i postępuj zgodnie z komunikatami aplikacji.
5. Sprawdź status certyfikatów, zmień PIN albo odblokuj wybraną funkcję, jeśli aplikacja na to pozwala.

Do zarządzania potrzebny może być kod PUK. Służy on do odblokowania kodu PIN, a w określonych sytuacjach także do ustawienia nowego kodu. PIN i PUK nie są przechowywane w aplikacji. Powinien znać je wyłącznie właściciel dokumentu.

Kod PUK otrzymuje się przy odbiorze dowodu. Nie można uzyskać drugiego kodu PUK, dlatego należy przechowywać go w bezpiecznym miejscu. Jeśli został zgubiony, PIN można odblokować w urzędzie miasta lub gminy po potwierdzeniu tożsamości. Zmianę PIN-u można przeprowadzić w aplikacji, jeśli urządzenie i wersja usługi obsługują tę funkcję, albo w urzędzie.

Czego potrzebuję, aby korzystać z e-dowodu?

Wymagania zależą od tego, czy używasz dokumentu z telefonem, czy z komputerem. Do podstawowych zastosowań potrzebne są:

• Telefon z funkcją NFC i dostępem do internetu.
• Aplikacja mObywatel w wersji obsługującej zarządzanie warstwą elektroniczną.
• Numer CAN znajdujący się na e-dowodzie.
• Czytnik kart bezstykowych, jeśli chcesz korzystać z e-dowodu na komputerze.
• Oprogramowanie przeznaczone do obsługi e-dowodu, dostępne na stronie edowod.gov.pl.

Telefon z NFC może pełnić funkcję czytnika przy wybranych czynnościach. Korzystanie z e-dowodu na komputerze wymaga osobnego czytnika oraz programu współpracującego z dokumentem. Przed zakupem urządzenia trzeba sprawdzić, czy spełnia wymagania techniczne dla e-dowodu.

Warstwa elektroniczna nie jest obowiązkowa w codziennym użyciu. Możesz posługiwać się dowodem jak zwykłym dokumentem, a certyfikatów używać tylko wtedy, gdy potrzebujesz elektronicznego potwierdzenia tożsamości lub podpisu.

E-dowód łączy funkcję tradycyjnego dokumentu z bezpiecznym uwierzytelnianiem online. Najważniejsze jest rozróżnienie jego trzech certyfikatów, zachowanie PIN-u i PUK oraz korzystanie wyłącznie z własnego dokumentu i zaufanego urządzenia.